Narsisistik Savunmalar

Narsisistik Savunmalar


O güzel kokulu çiçeği, nergisi biliriz. Çok uzaktan kokusunu alır ve kaynağını bulmaya çalışırız. Ama Bu güzel kokulu çiçeğin isminin Yunan mitolojisinde ki kendine aşık narkissostan geldiği bilinmeyebilir. Narkissos, güzelliğiyle perileri kendine aşık eden, ama hiçbir aşka karşılık vermeyip sonunda tanrıların onu bu tutumundan dolayı cezalandırmasıyla sudaki aksine aşık olup gece gündüz kendini seyrederken  aşkından eriyip olduğu yerde nergise dönüştüğü hikayesi anlatılan bir efsanedir. Ozamandan beri de narsizm kaybolmamıştır.Narsisism, çiçekte değil ama insanlığın bazen sağlıklı yapısında bazen patolojik savunmaları içinde, bazen de kişilik yapılanmasında bozukluk olarak yer bulmuştur.

İnsanların kendileri ve çevresiyle ilişkileri giderek  daha bozuk bir hal aldığı günümüzde narsisizm, ruh sağlığı ve tüm psikopatoloji yelpazesini ve insan doğasını anlamada daha çok başvurulan bir kavram olmuştur.

Narsizmin geçmişten gelen kötü ünvanı izlerini halen korur. İlk olarak cinsel sapkınlık olarak düşünülen narsisizm tanımı çok büyük değişimlere uğramıştır. Araştırmacılar zaman zaman teşhirci, soğuk, duygusal açıdan ulaşılmaz olan ve ulaşmaya çalışmayan, diğerlerini yargılayan, kendini aşırı önemseyen olarak tanımlarken, Reich temel psikopatolojiyi “derindeki aşağılık duyguları,, nın olduğuna vurgu yapmıştır.

Patolojik narsisizmde yaşamsal enerji gerçek benliğe değil, büyüklenmeci benliğe yatılırılır.Oysa normal yani sağlıklı narsizmde kendinden beklentileri, istek ve ideallerinin benliğiyle ne kadar uyumlu olduğunun olgunluğuna ulaşmıştır. Engellendiğinde ya da hayal kırıklığına uğradığında bununla ilgili duyguları yatıştırabilme becerisi vardır.Patolojik narsimde ki gibi zaten mevcut olmayanı büyütmek ve gerçekle uyuşmayanı beklemek üzerine çalışmaz.

Narsisistik kişler, temelde kendine güven ve saygı duymada ciddi sorun yaşayan kişilerdir. Narsisistik kişinin bütün uğraşısı dünyada “ değerli, anlamlı,, olduğunu diğer insanlara onaylatmak üzerinedir. Kendini iyi , sevilebilir olduğunu  hissetmek için mükemmel görünmeye çalışırlar. Yaptıkları herşey ilgi ve takdir toplamak içindir. Hayranlık kazanma uğraşıları da karakteristik özellikleridir. Benliği besleyen tek şey budur. Kendi büyüklenmeci fantazileri dışında yani alkış toplamanın dışında keyif aldıkları pek bir şey yoktur. Özellkie idealize ettikleri kişi tarafından onaylandıklarında kendilerini güvende, mutlu hissederler. Onun gözüne girmek kendini ifadeetmekten daha önemlidir. Yani gerçek bir kendilik değil, sahte bir kendilikle varlourlar. Küçük bir başarısızlık ya da eleştiri onu besleyen balonun sönmesine, ciddi kırılmalara neden oluverir. Bu kırılmayı tamir etmek bazen uzun zaman alır. Kırılmayı yaşatan her neyse, intikamını almadan da kırılmayı tamir edemez.

Savunmaları:

Değersizleştirme: değersizleştirci narsistlerin uyguladığı bir yöntemdir. Daha kapıdan girerken bakışları ile sizi çok aşağılık bir varlık gibi hissettirmeyi başarır. Kendi değersizlik duygularıyla ancak diğerini değersizleştirerek başa çıkar. Sıradan olmak narsist için aşağılayıcı ve korkutucudur. Kendini önemsiz, değersiz hissettiği anda bununla başa çıkabilmek için diğerine haksız eleştiri ve öfkeyle saldırıda bulunabilir.

Tedirgin durmak:  gizli narsistlerin yanında onun kadar kendinizi tedirgin hissedersiniz, çünkü her an kırılabilir cam bir vazo gibidirler. Aman kırmayayım telaşı içinde bırakırlar. Sözlerinizin onu incitebileceğini hemen hissedersiniz. Bu kişiler çok kibar ve tedbirlidirler. Kırılmamak üzere kırmamak için aşırı bir çaba vardır. Diğerini kırmayayım ki o da beni kıracak bir tutuma girmesin duygusu vardır.

Mükemmelliyetçilik: sevilebilir, hayran olunabilir olmak için kusursuz olmak üzere her türlü tedbiri sağlar. Herşeye rağmen bir kusur olursa bu da kendinden kaynaklanıyor olmamalıdır.

Paranoya: büyüklenmeci benliğe gelen bir darbe ile yaşanan çökkünlük dönemlerinde paranoid kaygılar belirir. Onun başarısızlığından, başına gelenlerden mutlaka birileri mesuldür. Ya da kendine yakıştıramadıklarını başkalarına yansıtarak paranoya gelişir.

Hipokondriya: yine çökkkünlük dönemlerinde  bedensel uğraşlara yoğunlaşır. Daha mevcut olmayan hastalıklar, birden beliriverir.

Narsisistik kişler süreğen bir memnuniyetsizlik, tatminsizlik içinde yaşar.her zaman ideal aşk, ideal iş ve başarı peşindedir. Diğerinin ne hissetiğiyle ilgili başarılı dğeildirler yani empati yapamazlar.  Duygusal derinlikten yoksundurlar. Empati yapar gibi olduklarında bile o kişinin hayranlığı ya da minnettarlığının peşindedirler. Haset duyguları yoğundur. Kendilerini de, başkalarını da esasen sevmezler sevemezler. Başkalrına muhtaç duruma düşmekten, birileri tarafından rededilmekten korkarlar bu nedenle bazen kaçnmacı savunma içinde olurlar.

Narsistler her zman bilindiği gibi çok soğuk, mağrur, alaycı, kendini beğenmiş olmayabilir değişik görünümleri olabilir.

Tedirgin narsist ( gizli narsisist): Gizli narsisist,narsisistik kişiliğini gizler. Narsisistik ihtiyaçlarını karşılayabileceği, uzantısı olabileceği bir kişi, grup ya da kurumun şemsiyesine sığınır. Kendisini ortaya koymaktansa, dikkat çekmektense kurumunu, grubunu idealleştirir ve onun hayranlığını kazanmak suretiyle varolurlar.  “takım sempatizanları ,, gibi. Utangaç, çekimser, içe dönüktürler. Teşhircilik yani yaptıkları ya da sahip oldukşlrını ortaya dökmezler.

Teşhirci narsisist(büyüklenmeci narsisist): diğerlerini ne kadar kızdırdığı ya da üzdüğünün farkında değildir. Kibirli, agresif ve bencildir. Diğerleri ona hizmet eden kölelerdir yani dünya onun etrafında dönüyordur. Her yaptığı çok önemlidir, takdire şayandır mutlaka alkışlanmalıdır. Tüm dikkat ve ilgi onun üzerinde olmalıdır. Onun evi, onun arabası, onun çocukları, eşi kendisi gibi kusursuz ve mükemmeldir. Çevresindekiler de genellikle öfke uyandırırlar.

Değersizleştirici narsist: sürekli olarak dışarıdan saldırı geldiğini düşünerek öfkelenir, ya da öfkeli yanını dışarı yansıtarak bu duyguları dışsallaştırıp diğerine saldırır. Saldırı pozisyonunda beklediklerinden de kendilerini izole etmiş yaşarlar. Paranoid yansıtmaları ilişki kurmalarını güçleştirir. Dolayısyla terapötik yaklaşıma da kapalıdırlar.

Kuramcılar narsisistik bozukluklarla ilişkili pek çok nedensel ve klinik açılımda bulunmuştur. Ancak çoğunun ortak noktası, terapide uygun yöntemlerle çalışılabilir.

Paylaş