Danışmanlık ve Psikoterapi

Danışmanlık ve Psikoterapi


PSİKOTERAPİLER
Psikoterapi kesin bir dilde tanımlanamaz.Muhtemel bir tanım aşağıdaki gibi olabilir.
‘’Psikoterapi iki taraf arasındaki formel etkileşim sürecidir;genelde her iki tarafta da tek kişi vardır ama bu kişilerin birden fazla olma olasılığı da vardır. Bu sürecin amacı, taraflardan birinin , şu hususlardan herhangi birinde veya hepsinde yaşadığı yetersizlik ya da işlev bozukluklarından kaynaklanan sıkıntısının giderilmesidir: Bilişsel işlevler ( düşünme bozuklukları ), duygusal işlevler ( acı çekme ya da duygusal rahatsızlıklar ) veya davranışsal işlevler ( davranışın yetersizliği).Bu etkileşimde yer alan terapistin; kişiliğin temeli, gelişmesi, sürdürülmesi ve değiştirilmesi konusunda bir kuramı vardır ve bu kurama uygun olan tedavi metotlarını kullanır, ayrıca terapist olabilmek için yasal ve profesyonel onay almıştır.,,
Bu tanım oldukça kapsamlı görünebilir.Buna rağmen bu tanıma uymayan terapi çeşitleri de vardır.danışmanlık-psikoterapi2
DANIŞMANLIK VE PSİKOTERAPİ
Danışmanlık ve psikoterapi terimleri birçok kişiye birbiriyle yer değiştirebilir gözükse de, aslında yardım alanında uzman kişiler için farklı anlamlar içerir.Genellikle,danışmanlık dendiğinde kısa süreli, hatta tek seanslık ve çok nadiren beş seansı geçecek şekilde profesyonel bir yardım akla gelirken, psikoterapide bu süreç daha uzundur,hatta yıllar alabilir.Danışmanlık genelde problem merkezlidir ama psikoterapi, kişiyi merkezine alır. Psikoterapide ve danışmanlıkta yaşanan süreç benzerdir ama zaman konusunda aralarında farklılık vardır.
Esasen danışmanlıkta yapılan şey, insan davranışının belli bir alanında uzman olmuş bir kişi tarafından bilgi, tavsiye ve komut verilmesidir ama psikoterapi, kişilerin neyi-neden düşündüklerini, hissettiklerini yada bu yönde davranışlar sergilediklerini bulmasına yardımcı olan bir süreçtir. Danışman bir öğretmenken, psikoterapist bir dedektif gibidir.
Basit bir örnek psikoterapi ve danışmanlık arasındaki farkın anlaşılmasına yardımcı olacaktır : Farz edin ki evli bir çift, evliliklerindeki sorunları aşmak için profesyonel bir yardım (psikiyatrist, psikolog ve benzeri kişiden ) almaya geliyor. Yardımcı olan kişi danışmanlık vasfını ortaya koyuyor ise, çiftlerin anlattıklarını dinler, onlara sorular sorar ve en sonunda bilgi, tavsiye verir. (bu durum, yardımcı olan kişinin,evli çifte, eğer amaçlarına ulaşmak istiyorlarsa,söylenilenleri yapmaları gerektiği konusunda ısrar edebileceği anlamını taşıyor).Sonrasında bu çift tekrar bu danışmana gelirse, verilecek önerileri uygulama konusunda hazırlıklı olmaları gerekir.
Düşünün ki danışman, çifte şu bilgiyi verdi: Birçok evlilik küçük şeylerden dolayı mutsuz devam ediyor ama eğer çiftler birbirlerine memnun olmadıkları şeyleri söylerse ve davranışlarını değiştireceklerine dair karşılıklı bir anlaşma yaparlarsa, evlilik mutsuz ruh halinden kurtulur ve mutluluğa doğru yol alır.Çiftten erkek olan, eşinin sigarayı bırakmasını ister; kadın olan ise eşinin, özel eşyalarını ve kıyafetlerini evin dört bir yanına saçmak yerine koymasını ister (her iki soruna da evliliklerde sıkça rastlanır).
Sonuç olarak danışman, çiftler arasında, kadının sigarayı bırakması ve erkeğin eşyalarını toplaması konusunda bir anlaşma yapılmasını sağlar. Böylelikle, ilerleyen haftalarda çiftler anlaşmalarına sadık kalır ise evlilik uyumunu yakalayabilirler.Bu da danışmanlığın başarılı olduğunu gösterir.( Danışmanı her zaman direktör olması sonra olabilecek evlilik terapisine zarar da verebilir. Bu konuda yazarlarla aynı düşünce de değilim)
Şimdi yeni bir senaryo oluşturalım. Çift danışmanlığa rağmen halen daha mutsuz olduğunu bildirir.Kadın sigarayı bırakmıştır ama erkek eşyalarını sağa sola bırakmaya devam etmektedir. Süregelen görüşmeler sonucu danışman, erkeğin daha önce bu davranışını sonlandıracağı konusunda söz vermesine rağmen,neden hala aynı davranışı sergilemekte ısrarcı olduğunun bulunması için psikoterapi önerir. Diyelim ki erkek olan taraf bu öneriyi kabul etti ve psikoterapi görmeye karar verdi.
Uzman olan kişi, psikoterapist kimliğine bürünür.Artık kendini evlilik konusunda bilgi, öneri veya komut veren biri olarak görmez; şimdi o, erkeğin genel anlamda kendisini anlamasına yardım edecek ama özellikle de evde düzenli olacağına söz vermesine rağmen neden bunu başaramadığını anlamasına yardımcı olacak kişidir.
Bu noktada, yardım eden kişi çok çeşitli ve sık görülmeyen yöntemlere başvurabilir.Örneğin, eğer Carl Rogers ’ ın takipçisiyse, herhangi bir soru sormayacak ya da cevaplamayacak ve öneri yada tavsiye vermek konusunda isteksiz olacaktır. Yardım eden kişinin kendine ait derlenmiş bir kuramı olabilir ve kendi çözüm yolları da farklılık gösterebilir.
Diyelim ki terapi başarılı oldu ve erkeğin anlaşmaya uymamasının nedeni açığa çıktı,davranışlarında büyük bir değişiklik oldu ve evlilikleri düzeldi.
Uygulanan kuram ve metodun ne olduğundan bağımsız olarak terapi başarıyla sonuçlanabilir, ancak burada önemli olan bir nokta vardır: Psikoterapist olarak yardımcı olan kişi evlilik konusunda uzman olduğunu öne sürmemiştir, aksine erkeğin anlaşmayı uygulama konusundaki isteksizliğinin ya da yetersizliğinin nedenini araştıran bir dedektif olmuştur. Terapist olan yardımcı kişi, yeni bir varlık oluşturma konusunda erkekle partner ya da işbirlikçi olmuştur.
Sonuç olarak, danışmanlar genelde belirli davranış alanlarında hatırı sayılır bir bilgi birikimine ve tecrübeye sahip kişiler olmalıdır. Danışmanlık alanlarına verilebilecek örnekler şunlardır : Farklı hallerde engelli olan ya da kronik veya bulaşıcı hastalıklar gibi problemleri olan kişiler için danışmanlık, alkol bağımlılığı olanlar için danışmanlık, eğitsel ve mesleki danışmanlık ya da evlilik ve aile danışmanlığı. Danışmanlar, uzmanlaştıkları alandaki bilgilere ve sağ duyularına güvenirler.Öte yandan, psikoterapistler alışılmadık kuramları kullanan ya da bütün kuramları bir araya getiren ve istedikleri sonuçlara ulaşmak için bir veya birden fazla uygulama kullanabilen,genel kültürlü kimselerdir.
Yararlanılan Kaynak:Raymond J. Corsını & Danny Weddıng…Modern Psikoterapiler

Paylaş

Gelisim Psikiyatri